Archive | Bíblian RSS for this section

Reis Jesus upp frá deyðum?

Tey kristnu hátíðarhalda aftur í dag, at Jesus úr Nasaret reis upp frá deyðum fyri skjótt 2000 árum síðani. Fleiri og fleiri føroyingar munnu allíkavæl seta spurnartekin við, um hendan so nógv umtalaða uppreisnin hevur nakað við veruleikan at gera – ella kanska teir beinleiðis avvísa, at tað ber til at rísa upp frá deyðum. Og tað er ikki so løgið, tí at tað er neyvan nakar av okkum, sum hevur sæð eitt deytt menniskja komið livandi aftur úr kirkjugarðinum nakrar dagar eftir jarðarferðina.

Framstandandi fólk úti í heimi seta eisini stór spurnartekin við uppreisnina hjá Jesusi. Bretski heimspekingurin, Bertrand Russell, skrivaði fyri nógvum árum síðani, at tað var ivasamt, um Jesus úr Nasaret nakrantíð hevði livað; og um hann hevði livað, so vita vit onki um hann, tí at vit hava ongar álítandi keldur. Og sambært Richard Dawkins eru evangeliini ikki álítandi, tí at tey eru rein fiktión, uppspuni.

Hetta eru sjálvandi sera álvarsligar ákærur móti grundarlagnum hjá kristindóminum. Og kristna trúgvin stendur ella fellur við uppreisnini. Fær man mótprógvað uppreisnina, so hevur man avlívað kristnu trúnna. Er tað veruliga so galið, at hesir ateistarnir hava rætt í, at kristindómurin er ein villleiðing, ið byggir á uppspuna? So reis Jesus ikki upp frá deyðum, og so kunnu vit gott byrja at reinsa Føroyar fyri alla kristiliga ávirkan.

Tað finnast tíbetur vísindafólk úti í heimi, sum ikki eru samd við omanfyristandandi. Í grundini hava tey nógvar góðar grundgevingar, sum gera Jesu uppreisn meiri sannlíka enn ósannlíka. Eg ynski í stuttum at nevna nakrar av grundgevingunum.

Eru handritini álítandi?

Summir kritikkarar vísa á, at handritini í Nýggja Testamenti ikki eru álítandi. Tað er rætt, at ongi upprunahandrit eru at finna í dag; men hinvegin meta nógvir granskarar, at tey tøku handritini eru so mikið álítandi, at tey umboða upprunahandritini nóg væl. Ja, Nýggja Testamenti er tað skjalið úr fornheiminum, ið hevur nógv mest stuðul frá atkomuligum handritum. Hvørki aldurin á handritunum ella vandin fyri feilum í kopieringini ger nakað serligt við trúvirðið hjá Nýggja Testamenti. Bruce Metzger, granskari í Nýggja Testamenti, sigur soleiðis:

“Vit kunnu hava stórt álit á hesum skriftunum, soleiðis sum tær eru komnar til okkara heilt frá fornheiminum, serliga um vit samanbera við aðrar fornar tekstir.”

Eru evangeliini uppspuni?

Tað mesta um Jesu uppreisn stendur í evangeliunum, sum sambært kritikkarum eru uppspuni, men summir granskarar mótmæla hesi niðurstøðu. Bestu dømini um søguliga trúvirðið hjá evangelistunum eru skriftirnar hjá Lukasi: evangeliið og Ápostlasøgan. Serliga Ápostlasøgan inniheldur upplýsingar, sum samsvara væl við aðrar keldur frá samtíðini. Ein granskari í rómverskari søgu, A. N. Sherwin-White, sigur soleiðis:

“Fyri Ápostlasøguna eru staðfestingarnar av søguliga trúvirðinum ómetaliga umfatandi…ein og hvør roynd at vraka hennara søguliga trúvirði, sjálvt í smálutunum, má nú metast at vera skilaleys.”

Jesu uppreisn?

Her koma vit so til Jesu uppreisn: er hon ein søguligur veruleiki? Granskarar hava arbeitt ómetaliga nógv við hesum evninum, og heimspekingurin, Gary Habermas, hevur ein keldulista við yvir 3000 vísindaligum greinum og bókum um evnið bara frá teimum seinastu 35 árunum.

Próvtilfarið fyri Jesu uppreisn umfatar m.a. hesi evni:

  • Jesu deyði
  • Tann tóma grøvin
  • Eygnavitnini

Doyði Jesus?

Summi vilja pástanda, at Jesus als ikki doyði – og so var sjálvandi ongin uppreisn frá deyðum. Men prógvini fyri, at Jesus veruliga doyði, eru so sterk, at ein av teimum víðgongdu skeptikarunum, John Dominic Crossan, viðgongur:

“At Jesus bleiv krossfestur er so vist sum nakað søguligt yvirhøvur kann vera.”

Og ateistiski granskarin, Gerd Lüdemann, skrivaði:

“Jesu deyði sum ein avleiðing av krossfestingini kann ikki noktast.”

Var grøvin tóm?

Kritikkarar vilja eisini pástanda, at umstøðurnar kring ta tómu grøvina páskamorgun vóru illgrunasamar. Summir siga, at frásagnirnar í evangeliunum eru ósannar, tí at grøvin var ikki tóm – og so var heldur ongin uppreisn. Men kendi søgufrøðingurin, Michael Grant, skrivar:

“Tað er rætt, at frásagnirnar í evangeliunum um ta tómu grøvina eru ymiskar, men um vit nýta tey somu metingarstøðini, sum verða nýtt til aðrar forntekstir, so er próvtilfarið so mikið haldgott og trúvert, at einasta niðurstøðan er, at grøvin var tóm páskamorgun, tá lærusveinarnir (kvinnur og menn) komu til grøvina.”

Sóu lærusveinarnir tann upprisna Jesus?

Nógv týdningarmiklari enn hetta er, at lærusveinarnir í eitt tíðarskeið eftir hetta fingu loyvi til at møta tí upprisna Jesusi úr Nasaret, Kristusi. Teir høvdu sæð hann, tosað við hann, nortið við hann og enntá etið saman við honum. Hetta gav teimum frímóð og dirvi til at fara út í heimin at boða kristna boðskapin fyri øllum. Aftur og aftur síggja vit teir nevna Jesu uppreisn í talunum í Ápostlasøguni. Próvtilfarið fyri hesum er so sterkt, at sjálvt ateistiski granskarin, Gerd Lüdemann, skrivar:

“Tað kann tykjast at vera søguliga vist, at Pætur og lærusveinarnir høvdu upplivingar eftir Jesu deyða, har Jesus vísti seg fyri teimum sum tann upprisni Kristus.”

Sum ateistur kann Lüdemann sjálvandi ikki góðtaka uppreisnina, so tí mátti hann siga, at hetta bert vóru sjónir. Men lesur man talurnar í Ápostlasøguni, so er hetta sera ósannlíkt.

Nógv sannlíkari er tað, at lærusveinarnir veruliga funnu eina tóma grøv og ein upprisnan Jesus. Teir vistu, at Jesu likam, sum varð lagt í grøvina, var deytt, og tað var hetta sama likam, sum var vorðið livandi aftur páskamorgun, hóast tað var í nýggjum líki, eitt uppreisnarlikam. Jesus hevði nú vunnið á deyðanum og kundi bjóða øllum menniskjum eitt nýtt lív. Tí kundi hann siga:

“Eg eri uppreisnin og lívið; tann, sum trýr á meg, skal liva, um hann so doyr.” (Jóh. 11,25)

Hetta er nakað, sum vísindi í síni heild ikki kunnu rúma. Tí geva vit professaranum, Sir Norman Anderson, tey síðstu orðini um prógvini fyri uppreisnini:

“Tann tóma grøvin skapar ein sannan klett, sum allar skynsamar teoriir um uppreisnina royna at vika, men til fánýtis.”

Jesus livir – og vit skulu liva! Gleðiligar páskir!

Grundleggjandi fakta:

  1. Jesus bleiv krossfestur.
  2. Jesu lærusveinar vóru fullkomuliga sannførdir um at Jesus reis upp og vísti seg fyri teimum.
  3. Paulus (aka Saul frá Tarsus), sum forfylgdi tey fyrstu kristnu, hann skifti ham og bleiv sjálvur ein kristin.
  4. Jákup (bróður Jesus), hann var fyrst skeptiskur viðvíkjandi tað kristnu trúnna, men broytti eisini sína áskoðan og bleiv ein trúgvandi.
  5. Grøvin hjá Jesusi var funnin tóm 3 dagar aftaná krossfestingina. (Habermas & Licona 2004, 48-76)
 
Jesus reis upp, men hini liggja enn og bíðja eftir dómadegiUpprunaliga hevur Ragnhard Petersen skriva hesa greinina, eg havi fingið loyvi at endurgeva hana her. Eg havi einans lagt tey 5 grundleggjandi faktaðini afturat til seinnast.

 

Tryst her um tú vilt vita meira um ⇒ Trúðvirðið Bíbliuna ⇐

 

Advertisements

Sannleikin og Jack Sparrow

Jesus segði um seg sjálvan:

“Eg eri vegurin, sannleikin og lívið….” – Jesus (John 14:6)

Hetta eru ikki smá orð Jesus sigur um seg sjálvan. Vit trúgva øll at sannleikin er, tí um vit ikki trúgva uppá at nakað er satt, so er onki at tosa um. Eg eri heilt vísur í at grunda á tað at eg endurgav Orð Jesusar, so er tað heilt sikkurt longu onkur meining í tínum høvdi:

At avnokta at sannleiki er, er sum at siga at ongin luft er, vit nýta luftina til at avnokta hana tá ið vit formulera orðini. Somuleiðis er tað við okkara hugsanum – hugsa um tað!

Skynsemi

creative-brain

Heilin er samansettur á skynsaman hátt

Vit brúka dag og dagliga okkara heila at hugsa við, og vónandi er ein ávís skipan í okkara logikki. Hvussu kunnu vit grundgeva fyri, at okkara tilvera er av tilvild, tí avleiðingin um vit veruliga vilja halda fast við, at alt er av tilvild, er at so liva vit í chaos og ikki í cosmos! Sjálvt fólk sum ikki beinleiðis rópa seg trúgvandi játta hetta:

“Tað mest óskiljandi við alheiminum er, at alt er skiljandi.” – Albert Einstein

Men hví er tað so, hví kunnu vit yvir høvur skilja nakað? Hvussu kunnu vit líta á okkara egna vit og skil – sum sambært guðloysi bert er av tilvild, og tí ein tilvildarlig samanseting.

Eg spurdi einaferð ein guðloysing, um hansara heili er samansettur á skynsaman hátt, hansara aftursvar var ikki serliga skynsamt, men tað lata vit fara. Hvussu við tær, er tín heili samansettur á skynsaman hátt, ella eru allar tínar niðurstøður tilvildarligar? Les meira…

Kedes

Eg var í Kedes í Januar, men eg eri ikki komin til at skriva eitt innlegg um evni, men eg fari nokk at byrja uppá tað í hesari vikuni..

 

Kedes verður sent hvørt týskvøld kl 21:00 á www.kedes.fo

Tá ið Kedes er “ON”, so er møguleiki at kjatta, senda boð til boðklivan ella sms’a.

Eisini ber til at maila spurningar, viðmerkingar ella bønarevnir á: kedes@kedes.fo

Við øðrum orðum: TÚ ert við til at mynda møtið 🙂

Eisini kanst tú finna Kedes á Facebook http://www.facebook.com/kedesfo

Trúvirðið Bíbliunar

Bíblian er Guðs Orð, og er grundarlagið undir tí Kristnu trúnni. Vit trúgva at Guð við sínum vísdómi hevur givið okkum nakrar grundleggjandi sannleikar, og at hesir sannleikar eru niður skrivaðir í Bíbliuni. Tí hevur onkur til stuttleikar sagt, at Bible stendur fyri: Basic Instructions Before Leaving Earth

Bíblian er innihaldsliga:

  • 66 bøkur
  • 44 høvundar
  • skriva í trimum heimspørtum
  • skriva á trimum málum
  • niður skriva í einum 1600 ára tíðarskeiði

Bíblian er tó samanhangandi í sínum boðskapi, og greiður frá søguni hjá Ísrael (Guðs útvalda fólkið), sum Hann lat Jesus føðast inn í mannaættina við. Bíblian er deild upp í tveir høvuðspartar, tað gamla testamentið og tað nýggja testamentið, men hesi eru tó tætt knýtt hvørt at øðrum:

“Eins og Móses lyfti upp ormin í oyðimørkini, so skal Menniskjasonurin verða lyftur upp,
fyri at hvør tann, sum trýr, skal hava ævigt lív í Honum.
Tí so elskaði Gud heimin, at Hann gav Son Sín, hin einborna, fyri at hvør tann, ið trýr á Hann, skal ikki fortapast, men hava ævigt lív.
Ikki sendi Gud Son Sín í heimin, fyri at Hann skal døma heimin, men fyri at heimurin skal verða frelstur við Honum.” – John 1:14-17

Trúvirðið

Tað er ongin loyna, at eg seti nógv fokus á trúarverju á blogginum, og ein atfinning man altíð finnur ímillum guðloysingar er sjálvandi atfinningin, at Bíblian ikki hevur nakað trúvirðið.

Tann yvirskeptiski

Verður tann yvir skeptiski nakrantíð nøgdur? James Croft (guðloysingur) segði soljóðandi í einari radio sending á unbelievable:

“The amount of eyewitness testimony of the death and resurrection of Jesus can never be enough to convince me, and it shouldn’t be enough to convince any reasonable person.  I would never accept any amount of testimony as evidence of the resurrection.  The only way I would accept the death and resurrection of anyone is if there were detailed medical records, and there were medical professionals there to verify the death, and I could stand beside the corpse myself, watching what happened.”

Hvussu kann ein tílíkur persónur nakrantíð finna prógv nokk? Hann hevur longu avgjørt við sær sjálvum, at hann vil aldrin góðtaka nakað prógv. Hetta er ikki ein neutral áskoðan, hetta er ein filosofisk neilig áskoðan, sum hevur ávirkan á úrslitið áðrenn roknistykkið er byrjað, akkurát sum við tí kosmologiska argumentinum.

Bíblian sjálv ger ikki nógv burtur úr at prógva seg sjálva, tað er ein sjálvfylgja. Tað er ikki Guð sum er á ákærubonkinum, men Hann er tann alvitandi og alvaldandi dómarin yvir okkara hjørtum.

Profeti (Gamla testamenti)

Sum eg nevndi áður, so handlar serliga gamla testamenti um lyfti Guðs, at Jesus skal koma í heimin og frelsa hvønn tann sum trýr.

Her eru nøkur dømir uppá Bíbilsk profetir um tann lovaða Messias:

Sálmur 22:15-19 (ár 1000 f.Kr.), ” Eg eri sum vatn, ið verður stoytt niður, allir liðir Mínir fara sundur; hjarta Mítt er vorðið sum vaks, tað bráðnar í brósti Mínum. Máttur Mín er tornaður upp sum pottabrot, tungan loðar føst í gómum Mínum, og Tú leggur Meg niður í dust deyðans. Tí hundar standa rundan um Meg, hinir óndu í hópatali sláa ring um Meg; teir hava stungið Meg ígjøgnum hendur og føtur. Eg fái talt øll bein Míni; teir hyggja at Mær og halda frægd at tí. Klæði Míni býta teir ímillum sín, um kyrtilin kasta teir lut.”

Hesin sálmurin er skrivaður 1000 ár áðrenn Jesus kom, og 400 ár áðrenn krossfesting var uppfunnin. Tó so verður krossfestingin upppensla fyri okkum her. Tað áhugaverda er eisini, at Jesus endurgav Sálma 22:1, tí Hann visti at sálmurin var um seg.

Mika 5:1 (ár 500 f.Kr.), “Men tú Betlehem, Efrata, sum so lítið hevur at týða til at vera millum túsund Juda! Úr tær skal ein ganga Mær út, sum skal vera høvdingi Ísraels. Uppruni Hansara er úr forðum, frá fortíðardøgum.”

Her verður profetera hvar Jesus fór at vera føddur.

Jesus fór at vera føddur av einari moyggj, sum eg eisini hava skriva um aðrar staðir:

Esajas 7:14 ” Tí skal nú Harrin sjálvur geva tykkum tekin: Moyggj skal verða við barn og eiga son, og hon gevur Honum navnið Immanuel.

Esajas 53:3, ” Vanvirdur var Hann – fólk vendi sær frá Honum – maður, fullur av pínum og kunnigur við sjúku; Hann var sum ein, ið fólk fjalir andlitið fyri, vanvirdur, vit roknaðu Hann fyri einki.”

Esajas 40:3, ” Hoyr! Ein er, sum rópar: “Gerið í oyðimørkini HARRANUM veg til reiðar! Javnið Gudi okkara vegin, har sum óbygt er!'”

Zakarias  12:10, ” Men yvir hús Dávids og yvir tey, sum í Jerúsalem búgva, skal Eg hella út náðiandan og bønarandan; tey skulu venda eygunum móti Honum, sum tey hava stungið ígjøgnum; tey skulu syrgja Hann, sum ein syrgir einasta son sín, og gráta sárliga eftir Hann, sum ein grætur eftir frumborna sín.”

Jesu lív og læra (Nýggja Testamenti)

Eitt gott dømi um sensatións sølu er bókin “Tey fyrstu jólini” hjá Hans Andreas Sølvará.

Innan fyri tað akademiska stendur uppreisn Jesusar sera sterkt, tað er einans í gølubløðum og sensatiónellum filmum, at kritikarar sleppa fram at við sínum altíð væl seljandi boðskapi um, at alt nýggja testamenti bert er ein stór samansvørjing.

Ongin annar søguliga kendur persónur er so væl dokumenteraður sum Jesus, tað eru umleið 24,000 eintøk av nýggja testamenti, tey upprunaligu handritini av teimum synoptisku evangeliunum eru frá ár 55-70, harav elstu avritini eru frá ár 150-200. Jóhannesar evangeliið var ivaleyst skrivað um ár 90, harav elsta avritið er úr 100-150 og fleiri frá miðjuni til endan av 2 árhundrað (øld). Les meira…

Jesus føddur av einari moyggj

Maria og Jesus barni

Er nakað prógv? JA!

Tær nýtist ikki at vita nógv um býflugur og blomstur fyri at vita, at moyggjar ikki kunnu føða børn, tá ið tær enn eru moyggjar. Menniskja reproduserar seg við, at eitt ovum (egg) hjá kvinnuni verður gitið av einum gamante (sáði), fyrst tá kann eitt barn byrja at vaksa í lívmóðurini.

Tað er heilt einfalt ongin annar møguleiki enn at kalla tað fyri eitt undur. So hvørji prógv tala fyri, at Jesus var føddur av einari moyggj, og at hettar var eitt undur?

Tey sum ikki trúgva uppá undur vilja sjálvandi beinanvegin kasta jomfrúføðingina til viks. Sjálv Maria, móður Jesusar, setti spurnartekin við tað heila tá ið eingilin Gabriel kunngjørdi henni tað.

Maria segði tá við eingilin:

“Hvussu kann hetta verða, við tað at eg veit ikki av manni?” (Luk 1:34)

Eingilin greiddi henni frá, at gitingin fór at verða  av Heilaga Andanum

“tí skal eisini hitt heilaga, ið føtt verður, kallast Sonur Guds.” (Luk 1:35)

Eingilin viðgekk eisini at tað var eitt undur, og segði tí við Mariu:

“Tí einki er Gudi ómøguligt.” (Luk 1:37)

Guð ger undurverk – hevur skapt alheimin – og í hesum tilfeldinum gjørdi hann so, at Maria bleiv við barn. Les meira…

%d bloggers like this: